دوم است چون كه ايشان تا در منى مىبودند همه مفاخر آباى خود را ياد مىكردند و تكبير در عوض آن بود پس چون اجتماع بر طرف مىشود تكبير ساقط مىشود از أهل أمصار و در نماز عيد گذشت ( و انّما صار في النّاس من يحجّ حجة و منهم [ و فيهم خ ] من يحجّ أكثر و منهم [ فيهم خ ] من لا يحجّ لأنّ إبراهيم عليه السّلام لمّا نادى هلمّ إلى الحج اسمع من في أصلاب الرّجال و أرحام النّساء إلى يوم القيمة فلبّى النّاس في أصلاب الرّجال و أرحام النّساء لبّيك لبّيك داعى الله فمن لبّى عشرا حجّ عشرا و من لبّى خمسا حجّ خمسا و من لبّى أكثر فبعدد ذلك و من لبّى واحدا حجّ واحدا و من لم يلبّ لم يحجّ ) ( 1 ) و در موثق كالصحيح از عبد الله بن سنان منقولست كه حضرت امام جعفر صادق صلوات الله عليه فرمودند كه چرا در ميان مردمان بعضي يك حج مىكنند و بعضي بيشتر مىكنند و بعضي حج نمىكنند از جهة آن كه چون حضرت إبراهيم ندا كرد كه بياييد به حج حق سبحانه و تعالى آواز آن حضرت را رسانيد بهر كه در پشتهاى پدران و رحمهاى مادران بود تا روز قيامت يعنى به ارواحى كه پيش از خلق أجساد به دو هزار سال مخلوق شده بودند پس گويا كه در پشت پدران و شكم مادرانند . و محتمل است كه ظاهرش مراد باشد چنان كه هر يك از بشر كه تا روز قيامت مخلوق خواهند شد جزوى از ايشان از اجزاء آدم بود چنان كه گذشت در تفسير آية « * ( وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ ) * الخ » پس محتمل است كه اين صدا به گوش آن اجزاء رسيده باشد و حق سبحانه و تعالى آنها را شعور فهم خطاب داده باشد يا اشاره باشد به معلوميت ايشان و استعدادات و أحوال ايشان مر خالق را و على اى حال هر كه تا روز قيامت موجود خواهد شد